MỒNG TƠI

Mồng tơi, còn được biết đến với tên gọi khác là mùng tơi, thuộc vào họ Mồng tơi (Basellaceae), và có tên khoa học là Basella rubra L. (được gọi là mồng tơi tía, mồng tơi tím hoặc mồng tơi đỏ với thân và gân lá có màu tía, tím hoặc đỏ) hoặc Basella alba L. (được gọi là mồng tơi xanh với thân xanh). Cây mồng tơi có thân dạng leo, dài khoảng 1,5 - 2m và thường tồn tại từ 1 - 2 năm. Lá mồng tơi mọc đơn lẻ, có cuống, có hình dáng mẫu mực, phiến lá hình trứng với đỉnh lá nhọn, phần gần cuống thuôn hẹp hoặc có một ít co lại, chiều dài từ 3 - 12cm và chiều rộng từ 2 - 6cm. Cụm hoa mồng tơi hình bông nở ở kẽ lá, có kích thước nhỏ, màu trắng hoặc hồng nhạt.

Mồng tơi chứa nhiều loại dưỡng chất quan trọng như vitamin A, vitamin B9 (acid folic), vitamin C, canxi, magie, sắt, cùng với một số hợp chất chống oxy hóa, chất saponin và các axit amin thiết yếu như arginin, isoleucine, leucine, lysine, tryptophan. Lượng vitamin C có trong lá mồng tơi cao hơn gấp 3 lần so với rau cải, và lượng vitamin A cũng cao hơn gấp 1,5 lần so với rau xoăn (kale). Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng rau mồng tơi có khả năng kháng ung thư, chống oxy hóa và chống viêm, một phần nhờ có chất beta sitosterol.

Rau mồng tơi được coi là một loại rau mát mẻ và trong những thời kì nóng nực của mùa hè, nó thường được xem như một loại rau vô cùng quý giá. Trong lĩnh vực Đông y, rau mồng tơi được xem có tính hàn, vị chua, không độc, và tác động đến 5 kinh tâm: Thận, tỳ, can, đại trường, tá tràng. Các tính chất này của rau mồng tơi giúp hỗ trợ việc lợi tiểu, làm mát cơ thể, giải độc, làm đẹp da, và cả trong việc điều trị các vấn đề như rôm sảy và mụn nhọt. Trong những tài liệu cổ xưa, được ghi chép rằng rau mồng tơi có vị chua, tính hàn, tính hoạt, không độc, và thường được sử dụng để giải nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa, và làm lợi đại tiểu trường.

Ở Việt Nam, rau mồng tơi thường được sử dụng để nấu canh để tạo cảm giác mát mẻ cho bữa ăn và ít được sử dụng như một thành phần trong thuốc.

Ở Indonesia rau mồng tơi có tác dụng gì? Tại đây người dân thường sử dụng rau mồng tơi để giúp trẻ em bị táo bón và cũng được sử dụng trong quá trình chăm sóc phụ nữ sau khi sinh. Nhiều người còn sử dụng rau mồng tơi để nhuộm màu đỏ cho mứt. Khi thêm chanh vào, màu sắc của mứt sẽ trở nên đậm hơn, tuy nhiên không nên sử dụng quá nhiều.

Ở Ấn Độ và Bangladesh, rau mồng tơi thường được sử dụng để điều trị các vấn đề liên quan đến thiếu máu do chứa nhiều sắt. Nó cũng được biết đến với khả năng chống viêm, tác động lợi tiểu và hỗ trợ cho hệ tiêu hóa. Nhờ vào màu sắc tím đen của quả, nước từ quả rau mồng tơi có thể được sử dụng để nhuộm màu thực phẩm hoặc để làm màu cho môi và má.

- Rửa sạch trước khi nấu.
- Chế biến các món canh, lẩu,...

- Bảo quản ở nhiệt độ 10-25 độ dương.